In 2026 is de Braziliaanse federale overheid gestart met een grootschalige modernisering van het belastingsysteem.
Het stelsel stond jarenlang bekend als een van de meest complexe ter wereld, met heffingen op verschillende niveaus (federaal, staats- en lokaal niveau). Dit leidde voor bedrijven tot aanzienlijke administratieve lasten en extra kosten.
Met de invoering van een modern, internationaal georiënteerd belastingstelsel richt de overheid zich op vereenvoudiging, efficiëntie en het aantrekkelijker maken van investeren en ondernemen in Brazilië.
Waarom was hervorming nodig?
Het Braziliaanse belastingstelsel is historisch gegroeid uit een groot aantal afzonderlijke belastingen en regelgeving op verschillende bestuursniveaus. Bedrijven hadden daardoor te maken met meerdere belastingen op consumptie, waaronder PIS, COFINS, IPI, ICMS en ISS. Deze belastingen werden door verschillende overheden geïnd en kenden elk hun eigen regels, aangiften en administratieve verplichtingen.
In de praktijk betekende dit dat bedrijven vaak:
- meerdere belastingaangiften moesten indienen
- te maken hadden met verschillende regels per staat of gemeente
- belasting betaalden in meerdere schakels van de productieketen
Dit zorgde voor een hoge administratieve druk en maakte het voor buitenlandse bedrijven vaak moeilijk om de fiscale structuur volledig te begrijpen.
Een nieuw systeem gebaseerd op btw-principes
De hervorming introduceert een nieuw model dat meer lijkt op het btw-systeem dat in veel andere landen wordt gebruikt. Het nieuwe systeem bestaat uit twee hoofdcomponenten:
- CBS (Contribuição sobre Bens e Serviços) – een federale belasting op goederen en diensten
- IBS (Imposto sobre Bens e Serviços) – een belasting op staats- en gemeentelijk niveau
Samen vervangen deze belastingen een groot deel van de bestaande consumptiebelastingen. Daarnaast wordt een selectieve belasting (IS) ingevoerd voor producten die schadelijk zijn voor gezondheid of milieu, zoals alcohol of bepaalde grondstoffen.
Het nieuwe model volgt het principe van een value added tax (VAT). Dat betekent dat bedrijven belasting betalen over de toegevoegde waarde in elke schakel van de productieketen, terwijl eerder betaalde belasting kan worden verrekend via belastingcredits.
Dit systeem wordt internationaal gezien als transparanter en efficiënter.
Een geleidelijke overgang
De hervorming wordt niet in één keer ingevoerd. In plaats daarvan is gekozen voor een lange overgangsperiode.
De implementatie start in 2026 met een testfase, waarin bedrijven het nieuwe systeem al moeten rapporteren naast het bestaande systeem.
In de jaren daarna worden de oude belastingen geleidelijk afgeschaft. Uiteindelijk moet het nieuwe systeem volledig operationeel zijn rond 2033, wanneer de oude consumptiebelastingen definitief verdwijnen.
Tijdens deze overgang zullen bedrijven dus tijdelijk met twee systemen tegelijk moeten werken.
Wat betekent dit voor buitenlandse bedrijven?
Voor internationale bedrijven kan de hervorming op termijn een belangrijke verbetering betekenen.
De belangrijkste voordelen zijn:
- meer transparantie in de belastingstructuur
- minder cumulatieve belasting in productieketens
- een systeem dat beter aansluit op internationale btw-modellen
- minder fiscale concurrentie tussen staten bij investeringen
Tegelijkertijd brengt de overgangsperiode ook uitdagingen met zich mee. Bedrijven moeten hun administratieve processen, facturatie en ERP-systemen aanpassen om zowel het oude als het nieuwe systeem te kunnen verwerken.
Conclusie
De Braziliaanse belastinghervorming is een van de grootste economische hervormingen van de afgelopen decennia. Het doel is om het belastingstelsel eenvoudiger, transparanter en beter afgestemd op internationale normen te maken.
Voor bedrijven die actief zijn in Brazilië – of plannen hebben om de markt te betreden – betekent dit dat het fiscale landschap de komende jaren geleidelijk zal veranderen. Met de juiste voorbereiding kan deze hervorming echter ook kansen bieden, doordat het zakendoen in Brazilië op termijn voorspelbaarder en efficiënter wordt.